درسنامه اشعار سعدی
توضیحات
کتاب حاضر مطابق سرفصل درسِ «اشعار سعدی» نوشته شده و البته میتواند برای عموم علاقهمندان شعر سعدی نیز مفید باشد. در آغاز کتاب به «شرح احوال و آثار سعدی» پرداخته شده و نکات مهمی که پیرامون زندگی، نام، نسب، تخلّص، تولد، وفات و آثار وی مطرح گشته بررسی شده است. در معرفی آثار سعدی تلاش بر این بوده است که منابعی درباره هر یک از آثار سعدی معرفی شود بهطوریکه راهنمایی تقریباً جامع برای دانشجویان و علاقهمندان به آثار وی باشد.
در بخشی دیگر مختصراً به بررسی «سیر قصیده در ادب فارسی» پرداخته شده است. در این بخش برخی از نکات مهم درباره مهمترین شاعران قصیدهسرا ذکر و تلاش شده تا نمایی کلّی از این قالب ادبی به دست داده شود. در بخش قصیدهسرایی سعدی مروری مختصر بر کلِّ قصاید سعدی شده است و موضوع تکتک قصاید وی مورد بررسی قرار گرفته است بهطوریکه با خواندنِ این قسمت میتوان با ممدوحان سعدی و موضوعات مختلف قصایدش آشنا شد.
در بخش دیگری، با همین رویکرد به بررسی «سیر غزل در شعر فارسی» پرداخته شده. درباره غزلسرایی سعدی نظرات گوناگون و گاه ضد و نقیض مطرح شده است که نویسنده، برخی از آنها را مختصراً نقل کرده است. در قسمتی مجزّا، درباره خصایص غزلیات سعدی نیز نکاتی مطرح شده است.
نگارنده، در ادامه به «جهانبینی سعدی در بوستان» پرداخته و تلاش کرده است که مفاهیم مهم بابهای دهگانه بوستان را خلاصه کند و کلّیّتی از آراء و عقاید سعدی به دست دهد. در ادامه نیز به برخی از مختصات زبانی بوستان و دیگر اشعار سعدی اشاره شده است.
بخش اصلی کتاب دربرگیرنده گزیدهای از اشعار سعدی است. تقریباً 2000 بیت از بوستان، 50 غزل، 15 قصیده، تعدادی قطعه، رباعی، ترجیعبند، مثلثات، مفردات و هزلیات سعدی در این بخش آمده است. در خلاصه بوستان بهگونهای عمل شده که خط فکری کتاب مختل نشود و اساسِ این بخش بر خلاصهای از پیرنگ اصلی بوستان نهاده شده، بهگونهای که اگر کسی آن را بخوانَد، گویی تمام بوستان را خوانده است
نگارنده در شرح ابیات بوستان بهگونهای متفاوت پیش رفته است: وی تمامی نظرات متفاوتی را که شارحان بوستان درباره ابیات مختلف بیان کردهاند، خلاصهوار آورده است. بهطوری که شرح این بخش را میتوان «جامع الشروح» بوستان نامید؛ کاری که انتظار میرفت زنده یاد یوسفی در شرح بوستان انجام دهد، اما این کار صورت نگرفت. البته نگارنده در این بخش، تماماً تسلیم نظرات شارحان نبود و در جایجای شرح نظرات خود را نیز مطرح کرده است.
